BÀI 2: CUNG – CẦU
TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

GV: ĐOÀN THỊ HẢI YẾN

KHỞI ĐỘNG

Những nhân tố ảnh hưởng đến cung

1

2

3
Nguồn cung nguyên
liệu

1

Chi phí sản xuất

Kì vọng của chủ thể
SXKD

2

Mẫu mã sản phẩm

Dịch bệnh

Kì vọng của người
tiêu dùng

3

Giá bán sản phẩm

Chất lượng sản
phẩm

Số lượng chủ thể
tham gia cung

Những nhân tố ảnh hưởng đến cầu

1

2

3

1

Giá cả yếu tố đầu
vào SX

Lượng cung
hàng hóa

Dự đoán của
người tiêu dùng

2

Giá bán sản
phẩm

Quyền kinh
doanh của các
DN

Chất lượng sản
phẩm

3

Sở thích của
khách hàng

Thu nhập của
khách hàng

Kì vọng của nhà
SXKD

0
2

KHÁM
PHÁ

1. Cung và các nhân tố ảnh hưởng đến cung

Bác B là chủ một cơ sở sản xuất bánh trung thu có tiếng ở phố H cho biết,
thường đến dịp Trung thu, trung bình mỗi ngày cửa hàng cung ứng khoảng
1.000 chiếc bánh cho thị trường. Năm nay, lượng bánh làm ra ít hơn do giá
nhân công, nguyên liệu đầu vào, phí vận chuyển tăng khiến giá bánh tăng
trong khi trên thị trường mới xuất hiện những loại bánh trung thu ngoại không
rõ nguồn gốc xuất xứ có giá rất rẻ. Lo ngại sau ngày rằm tháng Tám, bánh
trung thu khó tiêu thụ, cửa hàng phải tính toán sản lượng bánh làm ra cho phù
hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.
1/Em có nhận xét gì về việc cung ứng bánh trung thu của cơ sở bánh
nhà bác B?
2/Em hãy chỉ ra những nhân tố ảnh hưởng đến lượng cung bánh cho
thị trường của cửa hàng nhà bác B

Bác B là chủ một cơ sở sản xuất
bánh trung thu có tiếng ở phố H
cho biết, thường đến dịp Trung
thu, trung bình mỗi ngày cửa
hàng cung ứng khoảng 1.000
chiếc bánh cho thị trường. Năm
nay, lượng bánh làm ra ít hơn do
giá nhân công, nguyên liệu đầu
vào, phí vận chuyển tăng khiến
giá bánh tăng trong khi trên thị
trường mới xuất hiện những loại
bánh trung thu ngoại không rõ
nguồn gốc xuất xứ có giá rất rẻ.
Lo ngại sau ngày rằm tháng Tám,
bánh trung thu khó tiêu thụ, cửa
hàng phải tính toán sản lượng
bánh làm ra cho phù hợp với nhu
cầu thực tế của thị trường.

Nhận xét: Mọi năm, cửa hàng nhà bác B cung
ứng ra thị trường khoảng 1000 chiếc bánh vào dịp
rằm Trung thu. Tuy nhiên, năm nay, do chịu tác
động của nhiều nhân tố, lượng cung bánh giảm
xuống, thấp hơn so với trung bình các năm trước
đó

Nhân tố ảnh hưởng đến lượng cung bánh
trung thu
+ Giá nhân công, nguyên liệu đầu vào và chi phí
vận chuyển tăng khiến giá thành của bánh tăng.
+ Trên thị trường xuất hiện những loại bánh trung
thu ngoại, không rõ nguồn gốc xuất xứ, có giá rẻ.
+ Tâm lí lo ngại không bán hết bánh trong ngày
rằm trung thu của gia đình bác B.

Năm 2022, nền kinh tế Việt Nam dần phục hồi sau dịch COVID-19, các nhà hàng,
quán ăn, khu du lịch hoạt động trở lại,... khiến cho nhu cầu về thịt lợn tăng cao
trong khi nguồn cung về thịt lợn tuy đã phục hồi nhưng chưa thực sự đáp ứng đủ.
Những tháng cuối năm, giá thịt lợn cao cùng với chính sách cắt giảm lượng thịt lợn
nhập khẩu, tạo động lực để người chăn nuôi tái đàn hứa hẹn mức cung về thịt lợn
trên thị trường sẽ tiếp tục tăng.
Em hãy chỉ ra những nhân tố ảnh hưởng đến lượng cung thịt lợn cho
thị trường ở nước ta năm 2022.
- Nhân tố ảnh hưởng đến lượng cung thịt lợn cho thị trường nước ta năm
2022 là:
+ Nhu cầu tiêu thụ thịt lợn tăng cao.
+ Giá bán thịt lợn trên thị trường tăng.
+ Chính sách cắt giảm thịt lợn nhập khẩu của nhà nước.

Khái niệm cung và các nhân tố ảnh hưởng đến cung

Cung là số lượng hàng
hoá, dịch vụ mà nhà
cung cấp sẵn sàng đáp
ứng cho nhu cầu của thị
trường với mức giá
được xác định trong
khoảng thời gian nhất
định.

Giá cả các yếu tố đầu vào để
sản xuất ra hàng hoá
Dịch vụ, kì vọng của chủ thể sản
xuất kinh doanh
Giá bán sản phẩm
Số lượng người tham gia cung
ứng

2. Cầu và các nhân tố ảnh hưởng đến cầu
Nhu cầu về bánh trung thu của khách hàng ngày càng đa dạng. Bên cạnh những
loại bánh nhân thập cẩm truyền thống, khách hàng còn thích những loại có nhân
đậu xanh, khoai lang, khoai môn, hạt sen, sữa dừa,... Người tiêu dùng mua bánh
không chỉ đề bày cỗ trông trăng mà còn dùng làm quà biếu, tặng nên rất chú
trọng hình thức hộp bánh,.... Do ảnh hưởng của dịch bệnh, thu nhập chưa ổn
định trong khi giá bánh tăng nên ảnh hưởng đến lượng bánh được tiêu thụ. Với
hi vọng đến ngày rằm tháng Tám, các cửa hàng mong muốn bán hết sản phẩm
có thể giảm giá nên một số người để sát đến ngày đó mới mua bánh.
Em có nhận xét gì về lượng bánh trung thu người tiêu dùng có nhu
cầu mua trong năm nay?
Em hãy chỉ ra những nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua bánh
trung thu của người tiêu dùng.

Nhu cầu về bánh trung thu của
khách hàng ngày càng đa dạng.
Bên cạnh những loại bánh nhân
thập cẩm truyền thống, khách hàng
còn thích những loại có nhân đậu
xanh, khoai lang, khoai môn, hạt
sen, sữa dừa,... Người tiêu dùng
mua bánh không chỉ đề bày cỗ
trông trăng mà còn dùng làm quà
biếu, tặng nên rất chú trọng hình
thức hộp bánh,.... Do ảnh hưởng
của dịch bệnh, thu nhập chưa ổn
định trong khi giá bánh tăng nên
ảnh hưởng đến lượng bánh được
tiêu thụ. Với hi vọng đến ngày rằm
tháng Tám, các cửa hàng mong
muốn bán hết sản phẩm có thể
giảm giá nên một số người để sát
đến ngày đó mới mua bánh.

+ Nhu cầu tiêu dùng bánh trung thu của người dân
ngày càng đa dạng, bên cạnh chất lượng bánh, người
tiêu dùng còn chú trọng đến hình thức, mẫu mã của
bánh.
+ Nhu cầu tiêu dùng bánh trong những ngày sát tết
trung thu tăng cao hơn so với thời điểm trước đó, vì
người tiêu dùng có tâm lí: mong muốn các cửa hàng
giảm giá thành sản phẩm.

- Những nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu
mua bánh trung thu:
+ Chất lượng, mẫu mã, giá cả của bánh trung
thu.
+ Thu nhập của người tiêu dùng.
+ Tâm lí, kì vọng và sự dự đoán của người
tiêu dùng.

Thịt lợn là món ăn ưa thích của nhiều người. Do thu nhập còn hạn
chế nên vào thời điểm giá thịt lợn quá cao, người tiêu dùng có xu
hướng chuyển sang các loại sản phẩm khác thay thế có giá cả ổn
định hơn như: cá, thịt gà, trứng,...
Em hãy chỉ ra những nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua
thịt lợn của người tiêu dùng.
- Nhân tố ảnh hưởng đến lượng cung thịt lợn cho thị trường nước ta năm
2022 là:
+ Giá cả của thịt lợn.
+ Giá cả của các sản phẩm thay thế, như: cá, thịt gà, trứng

Khái niệm cầu và các nhân tố ảnh hưởng đến cầu

Cầu là lượng hàng
hoá, dịch vụ mà
người tiêu dùng
sẵn sàng mua với
một mức giá nhất
định trong khoảng
thời gian xác định.

Giá cả hàng hoá, dịch vụ
Thu nhập, thị hiếu
Sở thích của người tiêu dùng
Giá cả những hàng hoá, dịch
vụ thay thế
Kì vọng, dự đoán của người
tiêu dùng về hàng hoá

3. Mối quan hệ cung - cầu và vai trò của quan hệ cung - cầu
a. Mối quan hệ cung - cầu
Bác B cho biết, nhu cầu, thị hiếu, sở
thích, thu nhập của khách hàng là căn
cứ để cửa hàng ra quyết định nên sản
xuất loại bánh nào, số lượng bao
nhiêu,... Việc cửa hàng cung ứng đầy
đủ lượng bánh cũng như nhiều loại
bánh có hương vị, mẫu mã phù hợp
với nhu cầu, sở thích hiện tại của
khách hàng khiến họ ưa thích hơn,
mua nhiều hơn. Năm nay, cửa hàng
còn làm ra mẫu bánh mới kiểu 3D
trang trí trên mặt bánh những bông
hoa, bức tranh nổi, tranh dân gian,
bên cạnh đó còn tổ chức bán hàng
qua mạng.... nên số lượng bánh của
hàng bán ra đã tăng lên.

Năm 2019, do ảnh hưởng của dịch tả lợn châu
Phi, hàng triệu con lợn bị tiêu huỷ khiến nguồn
cung thịt lợn giảm mạnh, không đáp ứng được
nhu cầu thịt lợn của thị trường, giá thịt lợn tăng
cao trên cả nước. Để tăng nhanh nguồn cung
đáp ứng nhu cầu, bình ổn giá thịt lợn hơi trên thị
trường, Chính phủ đã dùng nhiều biện pháp để
thúc đẩy việc phát triển sản xuất, chăn nuôi, tái
đàn,....

Em hãy cho biết trên thị trường bánh
trung thu và thị trường thịt lợn, cung và
cầu tác động đến nhau như thế nào.

+ Cung cũng tác động đến
cầu: cung đáp ứng những
nhu cầu hiện tại của khách
hàng, đồng thời còn đưa ra
những sản phẩm mới
hướng dẫn, kích thích cầu.

+ Cầu tác động đến cung:
thể hiện ở việc nhu cầu, thị
hiếu, sở thích, thu nhập
của khách hàng là căn cứ
để người sản xuất xác định
nên sản xuất loại bánh
nào, số lượng bao nhiêu.

Trên thị trường bánh trung thu:

Nhu cầu về thịt lợn ở nước
ta luôn lớn nên tác động đến
cung, khiến Chính phủ đặc
biệt quan tâm thúc đẩy sản
xuất, chăn nuôi, tái đàn để
tăng cung nhằm ổn định thị
trường.
+ Nguồn cung thịt lợn gặp
khó khăn do dịch bệnh
nên không đáp ứng được
nhu cầu trên thị trường.

Trên thị trường thịt lợn:

Mối quan hệ cung cầu

Cầu
Cầu xác định khối
lượng, cơ cấu của
cung, ví như "đơn đặt
hàng" của thị trường
cho các nhà sản xuất,
cung ứng

Cầu

Cung
Cung tác động đến cầu, kích thích
cầu. Những hàng hoá, dịch vụ được
cung ứng phù hợp với nhu cầu, thị
hiếu người tiêu dùng sẽ được ưa
thích khiến cho cầu về chúng tăng
lên

Cung

Vai trò của quan hệ cung - cầu
Bác B tâm sự: Không phải lúc nào lượng
cung bánh cũng vừa đủ với lượng cầu và giá
bán sản phẩm luôn cố định. Khi lượng bánh
cung ứng vừa đủ lượng cầu thị trường, sẽ
bán được vừa hết sản phẩm nên người sản
xuất sẽ duy trì mức sản lượng ổn định đó và
duy trì giá bán trung bình.
Có lúc, lượng cầu về bánh trên thị trường
tăng cao, cung không đủ cầu, giả bán có thể
tăng khiến người sản xuất đẩy mạnh sản
xuất, cung nhiều hơn đề thu được lợi nhuận
nhiều hơn, còn người tiêu dùng có thề hạn
chế bớt nhu cầu mua bánh. Nhưng cũng có
lúc, cầu về bánh sụt giảm, cung lớn hơn cầu,
bánh làm ra dư thừa khiến người sản xuất có
thề phải hạ giá để bán hết sản phẩm, còn
người tiêu dùng có thể mua thêm

Hằng năm, cứ vào dịp Tết Nguyên đán, nhu
cầu mua sắm hàng hoá tăng cao khiến các
doanh nghiệp, trung tâm thương mại, hệ thống
siêu thị và các cơ sở sản xuất kinh doanh đều
chủ động chuẩn bị nguồn hàng dồi dào, mẫu
mã phong phú, chủng loại đa dạng, hàng hoá
được lưu thông trên cả nước, đáp ứng nhu
cầu tiêu dùng trong dịp Tết của người dân nên
giá cả hàng hoá không có biến động lởn.

Theo em, quan hệ cung - cầu ảnh hưởng
đến giá cả thị trường như thế nào?
Quan hệ cung - cầu có vai trò thế nào đến
việc ra quyết định của người sản xuất kinh
doanh, người tiêu dùng và Nhà nước?

** CUNG CẦU ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG

< giá trị
Cung > cầu => giá cả ……
> giá trị
Cung < cầu => giá cả ……
= giá trị
Cung = cầu => giá cả ……

*** GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN CUNG CẦU

CUNG

Giá tăng
Giá giảm

CẦU

Giá tăng
Giá giảm

tăng

=> cung ………

giảm

=> cung ………
giảm

=> cầu ………

tăng

=> cầu ………

Vai trò của quan hệ cung - cầu
Đối với chủ thể sản xuất kinh doanh:Quan hệ cung - cầu là tác nhân trực tiếp khiến giá cả
thường xuyên biến động trên thị trường ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sản xuất kinh
doanh: có nhiều lợi nhuận khi bán giá cao, có thể thua lỗ khi bán giá thấp. Quan hệ cung cầu là căn cứ để doanh nghiệp quyết định mở rộng hay thu hẹp sản xuất, kinh doanh

Đối với chủ thể tiêu dùng:
Quan hệ cung - cầu là căn
cứ giúp người tiêu dùng lựa
chọn việc mua hàng hoá phù
hợp

Đối với chủ thể Nhà nước: Giúp Nhà
nước có cơ sở để đưa ra các biện
pháp, chính sách để duy trì cân đối
cung - cầu hợp lí, góp phần bình ổn thị
trường

0
3

LUYỆN
TẬP
a. Mọi nhu cầu tiêu dùng của
người dân đều được coi là cầu.

b. Toàn bộ sản phẩm được sản
xuất ra trong nền kinh tế đều được
coi là cung.
c. Giá điện tăng làm ảnh hưởng
đến lượng cầu về các sản phẩm
sử dụng điện.

Bài 1: Em đồng tình hay không đồng tình với
những ý kiến sau đây? Giải thích vì sao
- Không đồng tình, vì nhu cầu của người dân thì rất
nhiều nhưng chỉ những nhu cầu có khả năng thanh
toán mới được coi là cầu.
- Không đồng tình, vì có những sản phẩm được sản
xuất ra nhưng không mang ra bán trên thị trường mà
chỉ để người sản xuất ra nó tiêu dùng thì không được
tính vào cung.
- Đồng tình, vì khi giá điện tăng, việc tiêu dùng các
sản phẩm sử dụng điện sẽ tốn thêm chi phí nhiên liệu
khiến người tiêu dùng cân nhắc, có thể chuyển sang
sử dụng các sản phẩm khác không sử dụng điện có
mức chi phí nhiên liệu thấp hơn.

d. Chính phủ tăng lương cho
- Đồng tình, vì khi thu nhập tăng, những người được
những người làm việc trong các cơ
tăng lương sẽ có cơ hội mua sắm nhiều hơn khiến cầu
quan nhà nước sẽ góp phần làm
tăng lên.
tăng cầu.<

Bài 2: Em hãy phân tích quan hệ cung - cầu trong các trường hợp dưới đây và cho biết quan
hệ này đã tác động thế nào đến việc ra quyết định của các chủ thể kinh tế.
Nội dung
a. Những ngày giáp
Tết năm ngoái, giá
các loại rau tăng rất
mạnh. Năm nay, bà
G dự định sẽ trồng
thật nhiều rau để
đến gần Tết mới
đem ra chợ bán.

 Quan hệ cung - cầu: 

 Tác động

 Những ngày giáp Tết, người
dân có nhu cầu mua sắm nhiều
rau để tiêu dùng trong những
ngày Tết (do phong tục ngày
mùng Một, mùng Hai Tết không
có người bán hàng) khiến cầu
lớn hơn cung, giá rau tăng cao.

 Bà G quyết định sẽ trồng nhiều rau, để sát
ngày Tết mới bán hi vọng sẽ bán được giá
cao.

 Giá ga tăng cao khiến cho
b. Giá ga tăng cao lượng nhu cầu về bếp ga có xu
khiến một số người
chuyển từ sử dụng hướng giảm; lượng nhu cầu về
bếp ga sang bếp từ. bếp từ (sử dụng năng lượng
điện) có xu hướng tăng.

 - Người tiêu dùng cân nhắc việc: chuyển
từ dùng bếp ga sang bếp từ.
- Những người kinh doanh có thể cân
nhắc để ra quyết định kinh doanh cho hợp
lí (ví dụ: nhập nhiều mặt hàng bếp từ; giảm
bớt mặt hàng bếp ga,…).
- Các doanh nghiệp có thể cân nhắc để ra
quyết định sản xuất

Bài 2: Em hãy phân tích quan hệ cung - cầu trong các trường hợp dưới đây và cho biết quan
hệ này đã tác động thế nào đến việc ra quyết định của các chủ thể kinh tế.

Nội dung
c. Hợp tác xã M
tăng cường thử
nghiệm trồng
rau trái vụ cung
ứng cho thị
trường.

 Quan hệ cung - cầu: 

 Tác động

 Khi trái vụ, ít người trồng
rau nên cung nhỏ hơn cầu,  hợp tác xã M quyết định sẽ thử
giá bán rau sẽ đắt hơn lúc nghiệm tăng lượng rau lúc trái vụ.
chính vụ

 - Người tiêu dùng đưa ra quyết
d. Cơn bão số 5
định tạm thời chuyển bớt nhu cầu
gây ra thiệt hại
 Cơn bão khiến cho lượng rau xanh sang những mặt hàng
lớn đến hoa
cung về rau trên thị trường thay thế, như: củ, quả,…
màu, nhiều cánh
- Nhà sản xuất kinh doanh cần
đồng rau bị dập giảm sút, cung nhỏ hơn
nhanh chóng gieo trồng những loại
nát và ngập sâu cầu => giá rau tăng cao
rau ngắn ngày để cung cấp cho thị
trong nước.
trường.

Bài 3: Em hãy đưa ra lời khuyên cho các nhân vật trong các trường hợp dưới đây:

Việc nuôi cá đang ổn định
nhưng thấy nhà hàng xóm
nuôi ba ba bán cho các nhà
hàng đặc sản ngoài phố có
thu nhập tốt hơn, chị N có ý
định chuyển hướng sang
nuôi ba ba.
Câu hỏi
Dựa trên sự phân tích cung cầu về ba ba, em hãy đưa ra
lời khuyên cho chị N.

+ Trên địa bàn chị N sinh sống,
nếu cung nhỏ hơn cầu => chị N
có thể chuyển từ nuôi cá sang
nuôi ba ba giống các gia đình
khác để thu được nhiều lợi
nhuận hơn.
+ Tuy nhiên, chị N cần khảo sát thị
trường một cách kĩ lưỡng, vì: khi
nhiều gia đình trên địa bàn cùng
chuyển hướng sang nuôi ba ba;
trong khi chỉ bán ba ba cho một
vài nhà hàng trên phố => lượng
cung sẽ lớn hơn cầu => giá cả sụt
giảm.

Bài 3: Em hãy đưa ra lời khuyên cho các nhân vật trong các trường hợp dưới đây:

Sắp đến tháng khuyến mại
siêu giảm giá các loại hàng
hóa, M cho rằng người bán
giảm giá để kích cầu tiêu
dùng nên mình cần tận dụng
cơ hội mua thật nhiều thứ.
Câu hỏi
Dựa vào quan hệ cung - cầu, em hãy
phân tích cơ sở của chính sách
khuyến mại để đưa ra lời khuyên
giúp bạn M mua sắm cho hợp lí.

Khuyến mại là hoạt động xúc tiến
thương mại, doanh nghiệp sử dụng
các hoạt động khuyến mại nhằm
trực tiếp tăng sức mua hàng, kích
cầu tiêu dùng, từ đó tăng doanh thu
và giảm hàng tồn kho. Vì vậy, là
người tiêu dùng, M có thể tận dụng
cơ hội này để mua được hàng giảm
giá so với ngày thường.

Tuy nhiên, M cần cân nhắc chỉ mua
những thứ thực sự cần thiết, chú ý
đến chất lượng sản phẩm. Tránh vì
thấy rẻ mà mua nhiều nhưng không
dùng đến thì rất lãng phí, hoặc mua
hàng rẻ nhưng lỗi mốt hoặc sắp hết
hạn sử dụng,...

0
4

VẬN
DỤNG
Em hãy viết bài kể về
một trải nghiệm đã
phân tích quan hệ
cung - cầu để đưa ra
quyết định mua sắm
một hàng hóa và rút ra
bài học đối với bản
thân.